Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dn.07.02.2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniające dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 517/2014 oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/590 z dn.7.02.2024 r. dotyczące substancji zubożających warstwę ozonową i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1005/2009 wzbudziły wiele kontrowersji wśród agencji celnych realizujących procedurę tranzytu i udzielających zabezpieczenia długu celnego dla tej procedury.
Zgodnie z zapisami w rozporządzeniu 2024/573 i 2024/590 osoba uprawniona do korzystania z procedury wpisana w zgłoszeniu celnym w pole 13 07 musi być zarejestrowana w systemie F-gas lub stosownie w „ODS Licensing System” (System wydawania licencji na substancje zubożające warstwę ozonową) .
Art.23 rozporządzenia 2024/573 kontrola handlu:
„1. Organy celne i organy nadzoru rynku egzekwują zakazy i inne ograniczenia określone w niniejszym rozporządzeniu w odniesieniu do przywozu i wywozu.
- Do celów dopuszczenia do swobodnego obrotu podmiot posiadający kontyngent lub upoważnienia do wykorzystania kontyngentu zgodnie z wymogami niniejszego rozporządzenia i zarejestrowany na portalu fluorowanych gazów cieplarnianych zgodnie z art. 20 jest importerem wskazanym w zgłoszeniu celnym. Do celów przywozu innych niż dopuszczenie do swobodnego obrotu podmiot zarejestrowany na portalu fluorowanych gazów cieplarnianych zgodnie z art. 20 jest zgłaszającym wskazanym w zgłoszeniu celnym, który ma pozwolenie na korzystanie z procedury specjalnej innej niż tranzyt, chyba że nastąpi przeniesienie praw i obowiązków na podstawie art. 218 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 pozwalające innej osobie na bycie zgłaszającym.
W przypadku procedury tranzytu osobą uprawnioną do korzystania z procedury jest podmiot zarejestrowany na portalu fluorowanych gazów cieplarnianych zgodnie
z art. 20.
Do celów wywozu podmiot zarejestrowany na portalu fluorowanych gazów cieplarnianych zgodnie z art. 20 jest eksporterem wskazanym w zgłoszeniu celnym.”
Podobne zapisy są w rozporządzeniu 2024/590.
Na chwilę obecną stanowisko właściciela NCTS – Departamentu Ceł jest jednoznaczne:
w każdej sytuacji obowiązek rejestracji w portalu F-gas ciąży na podmiocie wskazanym w zgłoszeniu tranzytowym jako osoba uprawniony do korzystania z procedury tranzytu.
W przypadku procedury TIR osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu jest zawsze posiadacz karnetu TIR.
W przypadku procedury T1 osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu jest zawsze podmiot udzielający zabezpieczenia.
Można polemizować z taką interpretacją, zwłaszcza, gdy zlecenie jest realizowane przez agencję celną na podstawie upoważnienia bezpośredniego. Można też polemizować czy wpisanie podmiotu udzielającego zabezpieczenia w pole 13 07 na zgłoszeniu tranzytowym jest tylko czynnością techniczną i w zasadzie można byłoby wpisać zarejestrowanego eksportera/importera lub inny podmiot zarejestrowany w systemach F-gas lub ODS.
Jednak na dzień dzisiejszy przepisy i ich interpretacja jest taka, że podmiot udzielający zabezpieczenia należności celno-podatkowych ciążących na towarze przewożonym w procedurze tranzytu musi być zarejestrowany w F-gas lub stosownie w ODS.
Od dnia 16 marca 2026 r system NCTS2 PLUS automatycznie sprawdza formalności pozacelne dotyczące rejestracji.